Đơn vị của gia tốc là khái niệm quen thuộc và được sử dụng rộng rãi trong đời sống hàng ngày. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về khái niệm, phân loại và cách quy đổi gia tốc sang đơn vị khác.
Khái niệm đơn vị gia tốc là gì?
Khái niệm
Định nghĩa: Gia tốc là đại lượng đặc trưng cho sự thay đổi vận tốc theo thời gian. Đây cũng là đại lượng vectơ (có hướng) tương tự như vận tốc Người ta thường xác định hướng của gia tốc theo hướng của lực tác dụng lên vật. Dựa vào giá trị và hướng của gia tốc, bạn có thể xác định tốc độ nhanh hay chậm hay không đổi.
Để hiểu khái niệm gia tốc, hãy áp dụng nó khi bạn đang lái xe trên đường. Trên thực tế, trong một khoảng thời gian nhất định, bạn không thể chạy với tốc độ như cũ. Thông thường, tùy theo thời điểm mà tốc độ sẽ nhanh hoặc chậm hơn ban đầu. Sự khác biệt giữa tốc độ trong một khoảng thời gian được gọi là gia tốc.
Đơn vị gia tốc
Theo đơn vị SI quốc tế, đơn vị của gia tốc là m/s2.
Phân biệt vận tốc và gia tốc
Nếu vận tốc biểu thị quãng đường mà vật đi được trong một đơn vị thời gian thì đơn vị là m/s . Gia tốc được hiểu là đại lượng đặc trưng cho sự thay đổi vận tốc theo thời gian, đơn vị của gia tốc là m/s 2 .
Đây là những yếu tố phân biệt tốc độ và gia tốc:
- Để tạo gia tốc, bạn tác dụng một lực lên vật nhưng không cần vận tốc
- Bất kỳ vật nào thay đổi tốc độ trong một khoảng thời gian sẽ tạo ra gia tốc; Trong khi đó, một vật có vận tốc không nhất thiết sinh ra gia tốc (vật chuyển động đều).
- Để tạo ra gia tốc, bạn cần thay đổi độ lớn hoặc hướng của vận tốc
Công thức tính gia tốc
Công thức chung
Vectơ a = (v – v0)/(t – t0) = Δ vectơ v/ Δt
Ở đó:
- a: gia tốc (m/s2)
- v0: vận tốc tức thời tại thời điểm t0 (m/s)
- v: vận tốc tức thời tại thời điểm t (m/s)
- t,t0: thời điểm vật có vận tốc v,v0(s)
- Δt: Khoảng thời gian để một vật thay đổi tốc độ từ v0 iv(s)
- Δv: Sự biến đổi vận tốc tức thời trong khoảng Δt (m/s)
Gia tốc tức thời
Gia tốc tức thời của một vật tại một thời điểm cho thấy sự thay đổi vận tốc của vật đó trong một khoảng thời gian rất ngắn. Dưới đây là công thức tính gia tốc như sau:
vectơ a = d vectơ v/dt
Ở đó:
- a: gia tốc tức thời (m/s2)
- v: vận tốc (m/s)
- t: thời gian
Gia tốc trung bình
Gia tốc trung bình của một vật được hiểu là độ chênh lệch vận tốc của một vật trong một khoảng thời gian nhất định hay còn gọi là đạo hàm của vận tốc theo thời gian, hay đạo hàm bậc hai của vị trí của một điểm theo thời gian. Gia tốc trung bình sẽ được tính bằng cách lấy tốc độ cuối cùng trừ đi tốc độ ban đầu rồi chia cho khoảng thời gian giữa hai lần đó. Dưới đây là công thức tính toán bao gồm:
vectơ atb = (v2 – v1)/(t2 – t1) = Δ vectơ v/ Δt
Ở đó:
- trả lời: gia tốc trung bình (m/s2)
- v1: Vận tốc của vật tại thời điểm t1 (m/s)
- v2: Vận tốc của vật tại thời điểm t2 (m/s)
- Δv: Thay đổi vận tốc (m/s)
- Δt: thời gian để vật thay đổi vận tốc từ v1 sang v2 (s)
Gia tốc pháp tuyến
Gia tốc pháp tuyến được coi là đại lượng đặc trưng cho sự thay đổi hướng của vận tốc. Gia tốc pháp tuyến vuông góc với tiếp tuyến quỹ đạo và có xu hướng hướng về vùng lõm của quỹ đạo:
an = v2/R
Ở đó:
- an: gia tốc bình thường (m/s2)
- v: tốc độ tức thời (m/s)
- R: chiều dài bán kính cong (m)\
Gia tốc tiếp tuyến
Gia tốc tiếp tuyến biểu thị sự thay đổi độ lớn của vectơ vận tốc. Gia tốc hữu hình
nó có hướng trùng với hướng của tiếp tuyến quỹ đạo và cùng hướng với vật khi vật chuyển động nhanh hơn và ngược hướng với vật khi vật chuyển động chậm. Gia tốc hữu hình có công thức sau:
trong = dv/dt
Ở đó:
- ar: gia tốc tiếp tuyến (m/s2)
- v: tốc độ tức thời (m/s)
- t: thời gian
Gia tốc toàn phần
Gia tốc toàn phần biểu thị sự thay đổi độ lớn và hướng chuyển động của vectơ vận tốc. Gia tốc toàn phần bằng tổng gia tốc tiếp tuyến và gia tốc pháp tuyến:
vectơ atp = vectơ trên + vectơ an
Ở đó:
- atp: gia tốc tuyệt đối
- trong: gia tốc tiếp tuyến
- an: gia tốc bình thường
Bài viết trên nói về đơn vị của gia tốc, công thức tính gia tốc và cách áp dụng vào bài tập vật lý. Chúc bạn học tập tốt!
- 4 Công Thức Làm Gia Vị Lẩu Thơm Ngon Khó Cưỡng Tại Nhà
- Hướng Dẫn Cách Nấu Bò Kho Không Cần Gói Gia Vị Thơm Ngon Đậm Vị
- VƯƠN TẦM QUỐC TẾ: CÔNG TY ÔNG BẾP BÌNH DƯƠNG NHẬN GIẢI THƯỞNG DANH GIÁ THƯƠNG HIỆU XUẤT SẮC CHÂU Á 2023
- Bột Gia Vị Là Gì? Lợi Ích Của Bột Gia Vị Đối Với Sức Khỏe
- TOP 8 Loại Cây Gia Vị Phổ Biến Nhất Tại Việt Nam Và Cách Trồng Hiệu Quả